ORGANZA SHEATH WEDDING DRESS ROMANCE AND SOPHISTICATION

WEEDING DRESS

Popular ang June para magpakasal ang nagmamahalang couples at hanggang ngayon ay common pa rin ito.

Napiling buwan ang June para magpakasal dahil ito ay mula sa Greek Mythology kung saan ang goddess na si Juno (dito nagmula ang salitang June) ay protector ng mga kababaihan, partikular sa kasal at pagbubuntis.

ORGANZA FABRIC

Ang organza sheath ay isa lamang sa pinakapopular na wedding dress fabrics.

Ang organza, ay isang sheer, lightweight woven fabric na traditionally ay gawa sa silk. Mas structured ito kumpara sa chiffon drapes at mas delikado rin sa mga nisnis o pagka-run nito. Popular din ito sa evening fashions kahit ano pa ang okasyon.

Ang klase ng organza ay mula crystal, mirror, sparkled, silk, at embroidered.

Ang organza sheath wedding dresses tulad ng likha ng British designer na si Jenny Packham ay popular sa ganda at kalidad.

Sa brides, romance and sophistication ang nirarampa kapag suot ang organza sheath wedding dresses.

Maraming brides ang pumipili sa organza sheath wedding dress dahil mas classic ito at talagang eleganteng tingnan. Kung hindi naman makahanap ng kilalang bridal designers, maaari namang makabili nito na yari na at pwede rin namang magpasadya na ayon sa gusto ng bride.

Kailangang masabayan din ng magagandang klase ng wedding accessories ang ganitong uri ng damit mula sa wedding headpiece, bracelets o arm chains, shoes, at ang finishing touch na wedding bouquet.

WEDDING GUEST FASHION ETIQUETTE

Maging formal ang suot at sundin ang dress code na ni-request ng wedding couple.

Kung wala ka namang ganap sa kasal o mismong wedding entourage, huwag na huwag mong talbugan ang pinakabida sa okasyon lalo na ang bride.

Iwasan ang magsuot ng puti o itim o anumang kulay na napili ng bride at groom maliban na lamang kung hiniling ng mga ito na pumares talaga sa kulay nila. Moment nila ito na dapat nilang i-cherish.     (ANN ESTERNON)

Please follow and like us:
Read More

FIRST AID SA HINIMATAY

HINIMATAY

Sudden loss of consciousness o fainting ay tinatawag nating pagkahimatay sa Filipino o sa ating lengguwahe. Sa medical term naman, ito ay syncope.

Ang sobrang init ng panahon o kakapusan ng hangin sa isang lugar (mataong lugar) ay maaaring maging daan upang ang isang tao ay mahimatay. At kahit sino ay pwedeng maranasan ito at kahit ano pa ang ating edad.

Mas mahalaga rin ito sa mga bata lalo na kung sila ay nasa paaralan na sadyang matao.

Maaaring himatayin ang isang tao kung hindi regular o normal ang galaw o tibok ng puso.

Kung kulang din ng sugar sa dugo, walang sapat na iron sa dugo o mayroong iregularidad sa presyon ng dugo ay maaaring maging dahilan para ang isang tao ay mahimatay.

Ang ilan pang dahilan para mahimatay ang tao ay kapag siya ay nakakaramdam ng matinding gutom. Posible ka ring mahimatay kung ikaw ay sobrang stressed, balisa o sa sobrang takot na nararamdaman.

Nahihimatay ang isang tao kapag ang suplay ng dugo sa kanyang utak ay nabawasan sa isang sandali kaya’t nawawalan ito ng malay.

– Kailanganh magkaroon ng hangin ang hinimatay. Dalhin ito sa well-ventilated area o paypayan din ito at maaari ring luwagan ang suot. Iupo ito na makakayuko o ang ulo nito ay nasa pagitan ng mga binti o tuhod.

– Maaari rin itong ihiga kung saan ang mga paa nito ay mas mataas ng 15 inches sa lebel ng ulo, paraan ito upang ang dugo ay dumaloy sa utak.

– Sipatin kung may galos o sugat na natamo ang biktima mula sa kanyang pagkakahimatay. Maaaring magtamo ito ng pagkabagok ng ulo o tumama sa isang matigas na bagay na dahilan para siya ay mahirapan pa.

– Sa mga nagawang hakbang ay dapat magkaroon na ng malay ang biktima sa loob ng isang minuto at kung hindi ay dalhin na agad ito sa doktor para masuri dahil baka may mas malubha itong karamdaman – maaaring inatake na ito sa puso o iba pang medical condition.

Please follow and like us:
Read More

PARAAN PARA MAGING MATALINO ANG MGA BATA

Young Genius

(Ni ANN ESTERNON)

Sa halos pagbubukas pa lamang ng klase ng mga bata sa paaralan, ang palaging iniisip ng mga magulang ay kung paanong magiging alerto at matalino o kaya’y maging productive ang kanilang mga anak.

Iiwas ang mga bata sa electronic gadgets. Hindi sila kailangang maging electronic overload.

Sa mga ganitong bagay ay nauubusan sila ng panahon para sa activities na dapat sana ay makakapag-develop ng galaw ng kanilang mga utak at magpapalakas sa kanilang mga katawan.

Patunay sa maraming pag-aaral na kapag ang bata ay lantad nang husto sa electronic gadgets ay nagiging obese ito, mahina ang katawan at mapurol ang utak. Ito kasi ang nagiging resulta dahil buhos na buhos ang oras ng mga ito kakagamit ng gadgets.

Sa halip na mamonitor ang pagkaing may tunay na sustansya ay nauubos ang oras sa kapapanood ng nasa gadgets na hawak nila kaya panay lang kain na hindi namamalayan na ito pala ay junk food na o mataas sa calories na nagpapalobo sa katawan ng mga bata.

Nakakahina rin ng ulo ang gadgets dahil mas tutok lamang sa partikular na laro ang bata mula rito. Wala nang oras sa iba pang school activities o pag-aaral dahil lamang sa kakalaro sa computer games.

Paraan para maging alisto at matalino ang mga bata

– Kailangan nilang magbasa palagi pero mas maganda kung ito ay talagang babasahin o nakaimprenta sa papel. Old-school way man o ang tinatawag na native paper readers, mas maganda pa rin ito dahil sa maraming bagay. Ayon sa pag-aaral ang pagbabasa sa papel ay mas may advantage kaysa basahin ang nasa screen.

Sa screen, ang tendency ay posibleng mas mabilis tayong magbasa pero mabagal namang umintindi, mabagal din ang learning process, mahinang magmemorya at mas may pagnanais na magpahinga o matulog dahil sa mabilis na pagkapagod ng mata. Mahirap din para sa mga batang malantad sa computer screen dahil maaaring ikasira agad ito ng kanilang paningin.

Matapos magbasa ng mga bata ay eeksamin sila at alamin kung tungkol saan ang kanilang mga binasa. Maging practice na sa kanilang pagbabasa ay mayroon kayong tanungan kahit pa mula sa mga kapatid, lolo o lola at iba pa. Sa ganitong paraan ay nagiging normal din sa bata na mag-isip, makipag-interact, at maging creative.

– Introduce Math. Alam nating marami ang hindi makaintindi sa math subject. Pero habang bata pa ay dapat mamulat na ang bata na isa ang math sa mahahalagang subjects sa school. Magkaroon ng math activities sa bahay man o habang namimili kayo sa grocery stores. Dapat mathematically ay nag-iisip sila, maaaring tanungin kung ilan ang kailangan para mabuo ang pera na ipapambayad sa isang item. Pwede ring hikayatin ang bata sa pagluluto at alamin ang tungkol sa recipe nito lalo na kung ilan ang kailangan sa ingredients.

– Habang musmos pa ang bata ay dapat may sapat na oras ito sa pag-eehersisyo o paggalaw-galaw ng katawan. Ang pagtakbo o habulang-bata sa labas ay mainam para sa kanila, kabilang na rito ang iba pang interaksyon sa iba pang mga bata lalo na kung sila ay nasa parke o playground. Daan ito para tumibay din ang kanilang immune system.

– Pakainin ng mga gulay at prutas. Makakatulong na makumbinse silang kumain nito kung nahahaluan ng kaunting laro o pagdedekorasyon sa pagkain, halimbawa. Kailangan nila ng sapat na nutrisyon para hindi maging mapurol ang utak sa klase.

Please follow and like us:
Read More

ACUTE GASTROENTERITIS: NAKAMAMATAY

Acute Gastroenteritis

Base sa pinakahuling balita, sumampa na sa 4,773 o tumaas sa 75 porsyento ang naitatalang kaso ng acute gastroenteritis sa lalawigan ng Pangasinan.

Ang masakit dito ay umabot na sa 26 pasyente ang nabawian ng buhay dahil sa nasabing sakit.

Tumaas ang bilang ng mga pasyente nito kumpara sa naitalang kaso noong parehong mga buwan noong nakaraang taon.

Sa pahayag ng Pangasinan Provincial Office, isa sa mga posibleng dahilan ng lumalalang kaso ng acute gastroenteritis ay dahil sa pabagu-bagong lagay ng panahon dahilan para agad na masira o mapanis ang mga pagkain – sa bahay lalo na sa mga nabibili sa labas.

Itinuturo ring dahilan ay ang mga samu’t saring inuming mabibibili sa labas.

Ang nakakaalarmang katotohanan pa rito ay karamihan sa mga nagiging pasyente ng acute gastroenteritis ay ang mga batang may edad siyam na taong gulang pababa. Sila ngayon ang mga nagdurusa sa diarrhea at pagsusuka kaya naman grabeng dehydration ang nangyayari sa kanila.

Patuloy ang ahensya ng lokal na pamahalaan sa pagmomonitor sa mga bayan ng Ba­yambang, Calasiao, Dagupan, San Carlos, at Mangaldan.

ANO ANG SAKIT NA ITO?

Kapag sinabing “acute” ito ay tumutukoy sa pagkagrabe ng uri ng sakit. Ibig sabihin ito ay ang pagiging kritikal o teribleng kaso ng sakit na kung hindi maaagapan o malulunasan ay maaaring makapinsala pa nang husto sa katawan o kalusugan o sa mas nakakatakot na katotohanan ay maaari itong ikamatay ng pasyente.

Ang gastroenteritis ay ang pamamaga ng tiyan at mga bituka. Ang gastroenteritis ay tumutukoy din sa stomach flu. Kapag nakakaranas ka ng diarrhea o pagtatae at ikaw ay nasusuka ito ay pwedeng masabing ikaw ay may stomach flu. Ang mga sintomas na ito ay kadalasang nasa kondisyong gastroenteritis.

Kahit sino at kahit saang panig pa ng mundo ay pwedeng tamaan ng sakit na ito. Maaaring gumaling sa sakit na ito nang walang anumang komplikasyon, maliban na lamang kung ang pasyente ay dehydrated na.

Sa gastroenteritis, ang diarrhea ay sadyang matubig at naroon talaga ang pagduduwal. Posible ka ring makaranas ng pananakit o pamimilipit ng tiyan, lagnat, pagsusuka, pananakit ng kalamnan at pananakit ng ulo.

Kapag nakaranas na ng mga sintomas na nabanggit ay kailangang maging maingat na huwag matuyuan ang katawan o makaranas ng tinatawag na dehydration.

Malalaman na dehydrated na ang pasyente kung tuyot ang balat at mga labi, nahihilo, at pakiramdam na uhaw o uhaw na uhaw. Kapag ganito na ang pakiramdam ay huwag nang mag-atubiling pumunta sa doktor lalo na kung ang mga sintomas na ito ay nakikita sa mga bata.

 GASTROENTERITIS SA MGA BATA

Iwasang madapuan ng sakit na ito ang mga bata at kung madapuan ay iwasang lumala pa ang kanilang mga kondisyon.

Sa mga sanggol, maging alerto kung sila ay may diarrhea at kapag ang diaper nito ay hindi pangkaraniwan ang pagkakatuyo o kaunti lamang ang ihi ay agad nang humingi ng tulong sa doktor.

Kapag ang inyong mga anak ay tinamaan ng sakit na ito ay iiwas muna silang pumasok sa kanilang mga paaralan hanggang hindi sila gumagaling. May mga pagkain at inuming hindi pa nila dapat kainin hangga’t hindi maging normal ang kanilang kalagayan.

Iwasan din ang mag-self medicate o magdesisyon nang basta sa paiinuming gamot para sa kanilang sakit. Ikonsulta ito sa tamang doktor.

ROTAVIRUS, NOROVIRUS AT GASTROENTERITIS

Ang pinakasanhi ng pagkakaroon ng gastroenteritis ay dahil sa isang virus. Ang gastroenteritis flu ay maaaring maging sanhi ng iba’t ibang viruses. Ang pinakapangunahing virus dito ay ang rotavirus at novovirus.

Ang rotavirus ay pinakanakakahawang virus na nagiging sanhi ng pagtatae. Pangkaraniwan ito sa mga sanggol at mga bata.

Ito ay delikado dahil nagdudulot din ito ng diarrhea, pagsusuka at pagkatuyo o pagkaubos ng fluid sa katawan o ang pagkaranas ng dehydration.

Ang ibang mga batang mayroon nito ay kinakailangan ng IV o Intravenous therapy (ang karayom ay nasa kanilang mga ugat).

Ang rotavirus ay delikado dahil nagiging sanhi ito ng gastroenteritis (pamamaga ng tiyan at bituka).

Upang maiwasan ang rotavirus na pinakapangkaraniwang sanhi ng stomach flu para sa mga bata ay ang pagkakaroon ng bakuna sa mga sanggol. Maaaring makipag-ugnayan sa inyong mga doktor para rito.

Ang norovirus ay delikado rin at maaaring makuha sa mga barko, silid-aralan, at iba pang mataong lugar na nag-iiwan ng pagsusuka, pagtatae, at mga sakit sa tiyan.

Food-borne disease rin ito na ang ibig sabihin ay nakukuha rin ang sakit sa mga pagkain at inumin.

BAKUNA KONTRA VIRUS

Ang bakuna ay hindi lamang sa mga sanggol at mga bata. Kahit pa matanda na ay maaari pa ring magpabakuna sa payo ng doktor. May mga bakuna kasi na ang bisa nito ay lipas na o wala na.

Kung ikaw ay madalas na bumiyahe, nagtatrabaho sa klinika o ospital o may kaso ng sakit ay kinakailangan ng bakuna para malayo sa iba’t ibang sakit. Kailangang ang bakuna ay up-to-date. Tandaan lamang na dapat ito ay may payo o rekomendado ng doktor.

MGA SANHI NG GASTROENTERITIS

– Kontaminadong tubig at pagkain.

– Mga hindi nalilinisang mga kamay matapos gumamit ng palikuran o matapos na magpalit ng diaper.

– Mga hindi malilinis sa katawan na naghahanda ng mga pagkain at inumin partikular sa mga turo-turo.

– May contact sa tao na may virus.

SINTOMAS NG GASTROENTERITIS

– pagtatae

– pagsusuka

– pagkahilo

– dehydration

– pananakit ng ulo

– pananakit ng kalamnan

– pananakit ng tiyan

– sobrang pagkauhaw

– hindi madalas na pag-ihi

– matingkad na kulay ng ihi

– pagkatuyo ng balat

– pagkatuyo ng mga labi

– pagkahimatay

– mataas na lagnat

– pangangalo-mata

– kabilang dito na kapag dehydrated ang pasyente at pinisil ang balat nito, ang balat ay hindi kaagad nabalik sa normal na itsura

Please follow and like us:
Read More

PAGKILALA AT PAGBABALIK-TANAW: IKA-121 TAONG ANIBERSARYO NG ARAW NG KALAYAAN

ARAW NG KALAYAAN

(Ni ANN ESTERNON)

Kaisa ang SAKSI Ngayon sa pagdiriwang ng Pilipinas ngayong araw sa ika-121 taon ng ating kasarinlan.

Ang unang deklarasyon ng kasarinlan ng bansa ay naganap noong Hunyo 12, 1898 sa Kawit, Cavite kung saan ang puwersa ng rebolusyonaryong mga Filipino sa ilalim ni Heneral Emilio Aguinaldo ay nagdeklara ng soberanya at kasarinlan ng bansa mula sa pananakop ng mga Kastila.

Ang pagdedeklarang ito ni Heneral Aguinaldo ay nang matalo ang mga Kastila laban sa mga Filipino sa Battle of Manila Bay, na kilala ring Battle of Cavite noong Mayo 1, 1898 sa panahon ito ng Spanish-American War.

Ang Act of Declaration of Independence ay inihanda, isinulat at binasa sa wikang Kastila ni Ambrosio Rianzares Bautista o Don Bosyong, ang lawyer at confidante ni Aguinaldo.

Ang deklarasyong ito ay nilagdaan ng 98 katao kabilang ang isang opisyal ng American Army na sumaksi rin sa naturang proklamasyon.

PAGBABALIK-TANAW

Nagsimula ang rebolusyon ng Pilipinas noong Agosto 1896. Tinawag itong Digmaan ng mga Tagalog ng mga Kastila.

Sa panahon kasing ito nadiskubre ng mga Kastila ang pagkakaroon ng Katipunan, isang anti-kolonyal na lihim na organisasyon.

Ang Katipunan na ito ay nasa pamumuno noon ni Andres Bonifacio na ang tanging hangad sa bayan ay makawala sa 333 taong mapang-abusong pananakop ng mga Kastila. Nilayon ni Bonifacio at ng iba pang Katipunero na tapusin ang pagiging alipin ng mga Filipino sa mga Kastila sa pamamagitan ng armadong pag-aalsa.

Kalaunan ay nilagdaan ng mga Kastila ang isang kasunduan sa mga rebolusyunaryo at nauwi sa pagpapatapon kay Heneral Aguinaldo sa Hong Kong.

Sa pagsiklab ng digmaan ng mga Amerikano sa mga Kastila, naglayag noon ang 61-anyos na Amerikanong si George Dewey mula Hong Kong patungong Manila Bay. Pinangunahan niya ang isang squadron ng U.S. Navy ships na inihanda noong siya ay nasa Hong Kong pa lamang.

Noong Abril 27, 1898 siya ay naglayag mula China sakay ng USS Olympia na may pag-uutos na lusubin na ang mga Kastila sa Manila Bay.

Hating-gabi na nang makarating ang mga pulutong ni Commodore Dewey sa baybayin ng nasabing look noong Abril 30, at kinaumagahan ay nagsimula na silang umatake laban sa mga Kastila.

Sa loob lamang ng anim na oras ay nagapi ng mga Amerikano ang mga Kastila. Isa lamang ang namatay sa hanay ng mga Amerikano sa digmaang ito.

Habang nakikipagdigmaan sina Dewey sa tubig ay sumasalakay naman ang mga tao ni Aguinaldo sa lupa laban sa mga Kastila.

Matapos ang digmaan at pagkaraan ng buwan na iyon ay ibiniyaheng pabalik ng U.S. Navy si Heneral Aguinaldo sa Pilipinas.

PROKLAMASYON NG KALAYAAN

Ang pagpapahayag ng kasarinlan ng bansa ay naganap noong Hunyo 12, 1898 sa Cavite II el Viejo na kilala ngayong Kawit, Cavite.

Ang proklamasyon ay naganap sa pagitan ng alas-4:00 at alas-5:00 ng hapon sa tahanan ng mga ninuno ni Heneral Aguinaldo.

Dito ay iwinagayway ang watawat ng bansa.

Ang watawat ng Pilipinas ay dinisenyo ni Heneral Aguinaldo at itinahi sa Hong Kong sa pangunguna nina Marcela Agoncillo, Lorenza Agoncillo at Delfina Herboza.

Nagkaroon ng pagtatangghal Marcha Filipina Magdalo na noo’y national anthem at kinikilala ngayong Lupang Hinirang, sa komposisyon ni Julian Felipe at itinugtog ng San Francisco de Malabon marching band.

Ang naturang Deklarasyon ay matatagpuan sa National Library, hindi ito naka-public display ngunit maaaring makita kung may permiso.

IBA PANG DEKLARASYON

Matapos na magapi ng mga Filipino ang mga Kastila at magdeklara si Heneral Aguinaldo ng Kalayaan, hindi ito kinilala ng mga Kastila kaya may pagpapatuloy noon ng Himagsikang Filipino.

Dito lumitaw ang pagnanais naman ng mga Amerikano na sakupin ang Pilipinas mula sa mga Kastila.

Sa pamamagitan ng 1898 Treaty of Paris ibinenta ng mga Kastila ang Pilipinas sa mga Amerikano.

Hindi kinilala ng mga Filipino ang soberanya ng mga Amerikano at nasundan ito ng Philippine-American War at dito ay natalo ang mga Filipino. Kalaunan ay pinangakuan tayo ng mga Amerikano na ibibigay nila ang ating Kalayaan at ito ay naganap noong Hulyo 4, 1946.

Nang mamuno na noon bilang presidente si Diosdado Macapagal, inilipat nito sa dati na Hunyo 12 ang kalayaan ng Pilipinas bilang pagkilala sa unang deklarasyon ng kasarinlan na naganap sa Kawit, Cavite. Kinilala ang naturang petsa sa ilalim ng Proclamation No. 28, s. 1962.

Maraming beses nang nagdeklara ng kalayaan ang Pilipinas sa iba’t ibang dahilan:

1895. Si Andres Bonifacio ang unang nagdeklara ng kalayaan ng bansa noong Abril 12, 1895. Ang kanyang pahayag ay isinulat nito sa dingding ng kuwebang Pamitinan na matatagpuan sa Montalban (ngayong ay Rodriguez), Rizal.

Uling ang ginamit na panulat noon ni Bonifacio kung saan isinulat niya sa kuweba ang “¡Viva la independencia Filipina!” o “Long live Philippine Independence!”

1896. Sa pamumuno ni Bonifacio sa Katipunan, pinunit nito ang sedula bilang protesta laban sa mga Kastila, ito ay sa panahon ng Sigaw ng Pugad Lawin noong Agosto 23, 1896.

1943. Ito ay nangyari matapos na ibigay ng mga Hapon sa mga Filipino ang Kalayaan sa panahon ni dating pangulong Jose P. Laurel. Sa panahon yaon ay tinawag itong Second Philippine Republic, isang “Japanese puppet state” na nasakop ng World War 2.

1946. Kinilala ng Amerika ang Kalayaan ng Pilipinas noong July 4, 1946 matapos ang mahabang negosasyon.

Please follow and like us:
Read More

TERNOCON 2018 MAY EXHIBIT TOUR BUKAS

TERNOCON

Bukas, June 12 ay matutunghayan na ang pagbubukas ng Ternocon 2018 Exhibit tour sa SM Mall of Asia.

Ang Ternocon 2018 ay isang terno-making convention and contest para sa regional designers na inilunsad ng Cultural Center of the Philippines sa pamamagitan ng kanilang Cultural Exchange Department at Bench (Suyen Corporation). Nilalayon ng proyektong ito na maengganyo ang lahat na gamitin ang terno bilang formal dress, at magbigay ng inspirasyon sa bagong henerasyon ngayon ng Filipino designers na lumikha ng mga ternos na bahagi na ng ating kultura dahil ito rin ay ang pambansang kasuotan. Layunin din nito na hikayatin ang regional designers na lumikha na nalilinya rin sa obra ng senior fashion designers.

Noong May 8-10, 2018, ay nagkaroon ng mentoring at preparatory workshop ang idinaos sa CCP. Dito nagbigay ng kaalaman sina Project’s Artistic Director Gino Gonzales, Ternocon Chief Mentor Inno Sotto, regional mentors JC Buendia (Luzon), Cary Santiago (Visayas), at Len Cabili (Mindanao) kung saan nilahukan ito ng 30 participants.

Pinal na napili rito ang 28 designers at inasahang lumikha ng isang cocktail version ng isang Balintawak at isang formal evening terno bawat isa bilang kanilang entries sa nasabing competition.

Ang contest proper ay naganap sa CCP main theater noong November 11, 2018.

Curated by Gino Gonzales, the exhibit features thirty selections from over ninety ternos shown at the CCP last November 11, 2018.  Three sections represent the prevalent looks, namely: (1) the use of black, white or gray; (2) the use of jewel colors; and (3) the use of indigenous weaves or textiles. Cocktail versions of the ba­lintawak (country version of the terno that makes use of a kerchief called the alampay) and formal evening versions of the terno (a dress with butterfly sleeves) are mixed together.  The exhibit is also made possible with support from the Slim’s Fashion and Arts School, Steven Tan of SM-MOA, Natalya Lagdameo, Zarah Juan, CCP Production Design & Technical Services and the CCP Cultural Content Department.

Ang Ternocon 2018 Exhibit sa SM MOA ay mula June 12-19, 2019. Ang exhibit tour sa ibang regions ay magaganap sa pagitan ng July at November 2019 na kasalukuyan pang inoorganisa. Sa detalye, tumawag sa CCP Cultural Exchange Department sa tel. no. 832-1125 locals 1708-1709 at email address (ccp.ced2014@gmail.com).

Please follow and like us:
Read More

PARUSA SA TSISMOSO, TSISMOSA

TSISMOSA

(Ni ANN ESTERNON)

May mga tao talaga na mga tsismoso at mga tsismosa. Sila ang sina­sabing walang magawang matuwid sa buhay, hindi masaya sa kanilang sariling buhay kaya kinakailangan nilang manira ng ibang tao para matulad ito sa kanila na bitter din sa buhay. Sila yaong mga taong salaula ang pag-uugali at salot ng lipunan.

Ang mga nagkakalat ng tsismis na ito ay maaaring kapitbahay mo, kaopisina, kaibigan at iba pang tao na walang magawa kung hindi ang gumawa ng kwentong pasalungat, nakakasira o kontra sa iba.

Dahil na rin sa teknolohiya ay marami na ring mga tsismoso, tsismosa na nag-level up at ginagamit ang social media tulad ng Facebook, Twitter, at iba pang social networking sites. Ang ganitong uri ng salau-lang pag-uugali ay pinamimihasang gawin dahil inaakalang wala itong kaparusahan sa batas.

Nakakalimutan din ng mga tsismoso at tsismosa na kahit wala ang batas ng tao ay may batas ang karma para sa ugali nilang kahiya-hiya.

Sentido kumon na kapag hindi mo naman buhay ay huwag at hindi makatwirang pakialaman pa at lalong hindi patas ang gawan ng kuwento ang iba para lang masira sila.

Kung may pakikialam sa buhay ng iba na magreresulta sa kasiraan, panggugulo sa kapanatagan ng ka-nilang pag-iisip o peace of mind, at iba pa, ay maaaring kasuhan kayo ng naayon sa batas.

Ayon sa Article 26 ng New Civil Code on Human Relations, sinasabi nito na “ang lahat ng tao ay dapat irespeto ang dignidad, personalidad, privacy o pagsasarili at kapanatagan ng pag-iisip o peace of mind ng kanyang kapitbahay at ng ibang tao. Ang mga sumusunod at katulad na gawain na hindi matatawag na krimen ngunit maaaring panggalingan ng karapatan upang magsampa ng kaso at pagbayarin ng danyos (damages) at iba pang pagbabawal ay:

  1. Pagsilip o pambubulatlat sa privacy ng katabing bahay o tirahan:
  2. Pangingialam o pagdisturbo sa pribadong buhay o family relation of another;
  3. Pang-iintriga upang layuan ang isang tao ng kanyang mga kaibigan;
  4. Pambubwisit o panghahamak/pang-aalipusta ng isang tao dahil sa kanyang religious beliefs, estado sa buhay, lugar ng kapanganakan, physical defect, or other personal condition.

Ang maaaring ikaso sa mga taong nagkakalat ng tsismis ay katulad ng libel at slander. Maaari ring ikaso ang slander by deed na bukod sa paninirang puri ay may kasama itong pisikal na pananakit.

Sa ilalim ng Revised Penal Code, ang slander o oral defamation o paninirang puri ay may katapat na pa-rusang pagkabilanggo at pagbayarin ng danyos.

Ang mapapatunayang luma­bag sa batas ay maaaring kasuhan ng criminal at civil case depende sa lebel ng kanilang pagtsitsismis o paninira. Maaari itong slight, slander o grave oral defamation.

Mabigat ang slander dahil ang epekto ng tsismis ay nagresulta sa malubha at malaking pinsala (halimbawa ang paghihiwalay ng mag-asawa).

Sa kasong libel ay isang uri rin ng defamation o paninirang puri.

Ang defamation ay isang ma­lisyoso at isinasapublikong paratang ng isang krimen, depekto (totoo man o kathang isip lamang), kalagayan at katayuan ng isang tao, bisyo na nagdudulot sa tao ng kahihiyan, kasiraan ng pangalan, at panghahamak. Kasama rin dito ang pagdudungis sa alaala sa namayapang tao.

Kapag ang defamation ay isinulat ito ay libel (Facebook, Twitter, pahayagan, at iba pa). Kapag ito ay sinabi lamang ito ay slander, at slander by deed kapag halimbawa ay sinampal ka (kahit walang sugat) dahil ikaw ay napahiya mula sa ginawa sa iyo.

Sa unang hakbang ng kaso ay dapat gumawa ng sinumpaang salaysay ang nabiktima ng tsismis. Dito nakadetalye ang kanyang nalalaman sa sinasabi ng nagkakalat ng tsismis na susum­paan sa piskal para sa preliminary investigation para hanapan ng probable cause.

Ang slander ay pwedeng sabayan ng kasong alienation of affection (pagpapalayo sa pagmamahal ng isang tao sa iyo) kapag nagresulta ang tsismis sa hidwaan ng mag-asawa, halimbawa, o resulta na hindi ka na makatulog sa gabi dahil sa labis na pag-iisip.

ANG SLANDER AY PINAPARUSAHAN NG BATAS

Sa slight oral defamation ang may sala ay parurusahan ng arresto menor o pagkakakulong ng 30 araw at multang hindi tataas sa P200.

Sa slander o grave oral defamation ang parusa rito ay arresto mayor o hanggang anim na buwang pagkakakulong at may kasamang multa na nakadepende sa estado ng akusado na may pahintulot ng korte.

Depende rin sa magiging hatol sa uri ng tsismis at sa resulta nito, ang may sala ay maaaring parusahan ng batas ng arresto mayor o kulong mula apat na buwan at isang araw hanggang dalawang taon at apat na buwan.

Iba’t ibang tao ang nagkakalat ng tsismis at iba-iba rin ang kanilang mga edad ngunit mas teribleng nakakahiya ito sa mga taong matatanda na dahil parang wala silang aral sa buhay habang nagtatagal sila sa mundo.

Ang payo lagi sa mga tsismoso at tsismosa ay itigil ang pagkakalat ng mga salita tungkol sa ibang tao na ikakasira nila.  Bago ka gumawa ng tsismis ay isipin mo muna kung magugustuhan mong gawan ka rin ng tsismis ng iba, o kung may anak ka, kapamilya, o kaibigan na sasalo sa resulta ng tsismis ng iba. Kaya ang la­ging pakatandaang payo, huwag mong gawin sa iba ang ayaw mong gawin sa iyo ng kapwa mo.

Please follow and like us:
Read More

MISS PHILIPPINES EARTH 2019: BEAUTIES FOR A CAUSE

MISS EARTH-3

(NI ANN ESTERNON / MGA KUHA NI LUCAS LUKE)

KAMAKAILAN ay bumisita ang anim sa 42 kandidata ng Miss Philippines Earth 2019 sa tanggapan ng PeryodikoFilipino, Inc. (PFI), publisher ng mga pahayagang SAKSI Ngayon at Diaryo Bomba.

Sa kanilang pagbisita ay ibinahagi ng mga kandidata ang misyon ng Miss Earth Foundation, Inc. sa pagkalinga sa naiiba nang estado ngayon ng kalikasan.

Suportado ng SAKSI Ngayon at Diaryo Bomba ang adhikain ng Miss Earth Foundation, Inc. na maingatan at maprotektahan ang Inang Kalikasan.

Taong 2001 pa nang ilunsad ng Carousel Productions, Inc. ang MISS PHILIPPINES EARTH Beauty Pageant sa layuning lumikha ng mga kandidata na magiging aktibo sa pag-promote at maging involved sa pagpe­preserba ng kalikasan at pagprotekta sa mundo.

Nalalapit na rin na maisalin ni reigning Miss Philippines Earth na si Silvia Celeste Cortesi ang kanyang titulo sa Coronation Night ng naturang beauty pageant. Ito ay gaganapin sa July 13, 2019. Ang delayed telecast ay mapapanood sa ABS-CBN sa July 14.

Ang PeryodikoFilipino, Inc. ay media partner ng Miss Philippines-Earth 2019.

Sa pagbisita ng anim na candidate sa PFI, nagbigay din ang mga ito ng tips sa sinomang nangangarap at nagnanais na lumahok sa ganitong uri ng beauty pageant.

Please follow and like us:
Read More

BAGYO: DAPAT PAGHANDAAN UPANG MAGING LIGTAS

BAGYO-4

(ANN ESTERNON)

Karaniwang binibisita ang bansa natin ng 20 mga bagyo kada taon. Normal iyan dahil napapalibutan tayo ng tubig. Sa madaling sabi rin ay ang bansa natin ay katabi ng Pacific Ocean (Dagat Pasipiko), kung saan nagaganap ang maraming warm at moist air na nabubuo at nagpapalakas ng bagyo.

Sa pagbabantay ng bagyong dumaraan at mga pagbaha sa Pilipinas ay nasa pangangasiwa ito ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) na dating tinawag na Philippine Weather Bureau.

Ang naturang ahensya ay itinatag noong December 8, 1972 ni dating Pangulong Ferdinand Marcos sa panahon ng kanyang panunungkulan sa bansa.

GALAW NG BAGYO

Nabubuo ang bagyo na tinatawag ding tropical cyclone kapag mainit ang temperature sa ibabaw ng dagat at ito ay nasa 27 degrees centigrade pataas.

Nasa bagyo ring ito ang tinatawag na “Weak Vertical Wind Shear.” Ito ang halos magkakapantay na bilis at direksyon ng hangin sa troposphere layer ng karagatan. Ang troposphere layer ay ang pinakamababang layer ng atmosphere ng mundo.

Mahalaga rin na may sapat na moisture para magkaroon o makabuo ng mga ulap na nangyayari lamang sa malalawak na karagatan gaya ng Pacific Ocean.

Kailangan ng bagyo upang magkaroon ng kontrol sa temperatura sa buong mundo. Kung wala nito makakaranas ng matinding lamig ang mga taga-norte habang matinding init naman ang mararanasan ng mga tropical na bansa.

Kapag ang hanging nasa loob ng bagyo ay lumalakas ito ay binabantayan at pinagbabatayan ng PAGASA kung ito ba ay malakas na uri ng bagyo.

Malayo ang pinanggagalingan ng bagyo kaya naipon ang hangin at ulan habang ito ay nasa karagatan. At habang malayo ay binabantayan ito hanggang sa sitwasyong makapasok ito sa PAR.

ANO ANG PAR?

Ang Philippine Area of Responsibility ay imaginary line na nakapalibot sa ating bansa at sa karagatang nakaikot dito ito ay batay o itinakda ng World Meteorological Organization.

Ang imaginary line ay nagsisilbing gabay ng PAGASA upang malaman nila ang paparating na weather disturbance (o nakakagulo sa panahon) katulad ng bagyo.

Ang bagyo ay may dalang hangin at ito ang pinagbabatayan ng PAGASA para magtaas sila ng Public Storm Signal.

– Public Storm Signal No. 1 – hangin na may bilis mula 30 hanggang 60 km/h at ina­asahan ito sa susunod na 36 oras.

– Public Storm Signal No. 2 – hangin na may bilis 61 hanggang 100 km/h at inaasahan ito sa susunod na 24 oras.

– Public Storm Signal No. 3 – hangin na may bilis na 101 hanggang 185 km/h at ina­asahan ito sa susunod na 18 oras.

Samantala, mayroon ding Signal No. 4 sa public storm warning system ng PAG­ASA.

Ang Public Storm Signal No. 4 ay unang ginamit ng weather bureau halos tatlong dekada na ang nakalilipas.

Bago nito, orihinal na ginagamit na babala lamang ay hanggang Signal No. 3. Ito ang mga lugar na inaasahang tatama dahil sa malakas na hangin na lampas sa 100 ki­lometers per hour.

Sa Public Storm Signal No. 4 ang bilis ng hangin nito ay 185 km/h at higit pa na inaasahan sa susunod na 12 oras.

STORM SURGE

Ang storm surge o daluyong ay ang pagragasa ng tubig-dagat. Ito ay delikado lalo na sa mga naninirahan sa tabing-dagat at maaari rin itong humampas sa kalupaan.

Ang Pilipinas ay nakakaranas ng storm surge dahil na rin sa mahabang baybaying-dagat. Ang bansa natin ay napapalibutan ng tubig-dagat kaya’t hindi talaga malayo na magkaroon ng storm surge sa panahon na masama at may malalakas na bagyo.

Noong 2013 ang storm surge ay naganap nang ang bagyong “Yolanda” (Typhoon Haiyan ang international codename) ay dumating sa Tacloban City sa Visayas at sumira sa mga ari-arian, mga sakahan at iba pa. Ang mas masakit pa rito ay mara­ming buhay ang nawala dahil sa daluyong ng dagat.

Dahil ang “Yolanda” ay tinawag na super typhoon at nagdulot ng matinding storm surge, kumitil ito ng buhay ng 6,300 katao at libo rin ang sinasabing nawawala noong panahong iyon.

Kilala sa buong mundo ang bagyong “Yolanda” at binansagan pang “world’s strongest and deadliest typhoon” at umukit ito ng public storm signal no. 4 dahil sa bilis ng hanging may taglay na 255 hanggang 315 km/h.

Sa storm surge ay ang hindi pangkaraniwang pag-angat ng tubig-dagat dahil sa bagyo. Kapag mas malakas ang hanging dala ng bagyo malaki ang posibilidad na lumikha ito ng daluyong.

Ang lakas at epekto ng daluyong ay nakabase sa lakas ng bagyo, sa taas at hulma ng baybayin na sasampahan ng tubig-dagat.

Nangyayari ang daluyong dahil sa malakas na hangin sanhi ng pagbaba ng presyon sa mata ng bagyo na tumutulak sa tubig kaya naiipon at tumataas kumpara sa pangkaraniwang taas ng tubig-dagat na patungong baybayin.

Epekto ng storm surge

Delikado kapag nagkaroon ng storm surge sapagkat nagdudulot ito ng malawakang pagbaha na posibleng umaabot ng ilang kilometro mula sa dalampasigan na nakadepende sa hulma at taas ng alon nito. Kapag malakas ang hangin at alon ay maaari itong makasira sa mga daraanan ng daluyong ng dagat.

PINAKAMALALANG MGA BAGYO SA PILIPINAS

  1. Typhoon Yolanda (Haiyan) na naganap noong November 8, 2013 at kumitil sa 6,300 katao
  2. Typhoon Uring (Thelma) na naganap noong November 5, 1991 at kumitil sa 5,956 katao
  3. Typhoon Pablo (Bopha) na naganap noong December 4, 2012 at kumitil sa 1,901 katao
  4. Tropical Depression Winnie na naganap noong November 29, 2004 at kumitil sa 1,619 katao
  5. Typhoon Titang (Kate) na naganap noong October 13, 1970 at kumitil sa 1,551 katao
  6. Typhoon Sendong (Washi) na naganap noong December 15, 2011 at kumitil sa 1,439 katao
  7. Typhoon Nitang (Ike) na naganap noong September 1, 1984 at kumitil sa 1,422 katao at
  8. Typhoon Reming (Durian) na naganap noong November 30, 2006 at kumitil sa 1,399 katao

TSUNAMI

Tsunami na tinatawag ding seismic sea wave ay hindi nangyayari kapag may bagyo ngunit isa ito sa dapat ingatan kaya binabantayan kapag may lindol o may kakaibang nangyayari sa ilalim ng dagat.

Ang tsunami ay tulad ng daluyong dahil may dala itong tubig-dagat at baha pero hindi ito ang tidal wave. Ang tsunami ay serye ng paggalaw ng malalaking alon na nilikha ng pangyayari sa ilalim ng dagat tulad ng lindol, pagguho ng lupa, pagputok ng bulkan o dahil sa maliliit na bulalakaw.

MGA DAPAT TANDAAN TUWING MASAMA ANG PANAHON

– Tumutok sa mga balita mula sa telebis­yon, radyo, o pahayagan para sa lagay ng panahon.

– Bago pa man ang bagyo ay suriin na ang inyong bahay kung ito ay may butas o sira. Suriin din ang malaking puno malapit sa bahay o sanga nito na maaaring magiba sa pagdating ng bagyo.

– Ihanda ang emergency kit at magkaroon ng family emergency plan.

– I-unplug ang electronics equipment.

– Kapag kumikidlat ay iwasang lumabas ng bahay.

– Kapag nasa sasakyan umiwas sa mga bagay na maaaring bumagsak sa inyo katulad ng puno, gusali o mahihinang pader mula rito.

– Ilista na agad ang emergency response team at ang mga numero nito mula sa ahensya ng gobyerno o samahan sa inyong lugar na tutulong sa panahon ng kalamidad.

– Palaging ihanda ang radio at batteries, maging ang flashlight ay ipuwesto sa mada­ling makita. Kung gagamit ng kandila, gasera at posporo ay dobleng ingat ang kailangan para rito.

– Bago pa man ang matinding bagyo ay i-charge na ang mobile phones.

– Maghanda ng mga de-latang pagkain at ihanda ang sapat na inumin.

– Isara ang mga pinto at bintana kapag nagsisimula na ang malakas na hangin. Umiwas sa mga pinto at bintana lalo na kung ito ay babasagin.

Please follow and like us:
Read More