GEN Z TALKS ni LEA BAJASAN

NANG mapakinggan ko ang naging pahayag ni Alvin Aragon sa DWAR Abante Radyo, hindi galit ang unang nanatili sa akin. Sa halip, ang tumatak ay ang bigat ng mga salitang binitiwan niya. Ang sabihan ang isang tao na “Itatapon ka ng Diyos sa impiyerno” dahil lamang sa kung sino siya, ay hindi simpleng pahayag. Mabigat iyon at may dalang takot.

At kapag ang ganitong mensahe ay ibinato sa sarili mong kapamilya, mas lalo itong sumasakit at mas mahirap dalhin.

Maaaring sa publiko niya ito nasabi, ngunit ang sugat na nabuksan ay personal. Doon nagiging masalimuot ang lahat, sapagkat ang mga salitang narinig ng marami ay may epekto sa iisang tao.

Ang pananampalataya ay isang bagay na malalim at personal, at marami sa atin ang pinalaking may paggalang dito. Dahil dito, nirerespeto ko ang karapatan ng bawat isa na manindigan sa kanilang paniniwala. Gayunman, naniniwala rin ako na hindi dapat gamitin ang paniniwala bilang sandata sa loob ng tahanan. May malinaw na pagkakaiba ang paggabay at paghatol. May hangganan din sa pagitan ng pagdidisiplina at pagkokondena.

Sa gitna ng lahat ng ito, may isang tanong na paulit-ulit bumabalik sa isip ko: Ano ba talaga ang layunin ng pananampalataya? Ito ba ay upang iligtas ang kaluluwa? O maaari rin ba itong magdulot ng sugat sa puso? Mahirap sagutin, ngunit mahalagang pag-isipan.

Kapag ang isang magulang ay nagsabing ang anak niya ay nakatakdang mapunta sa impiyerno, hindi iyon nananatili sa loob ng simbahan o sa ere ng radyo. Sa halip, dinadala iyon ng bata sa mga gabing tahimik at mag-isa siya. Sumusunod iyon sa mga pagtitipon ng pamilya at sa bawat pagkakataong dapat sana’y magaan ang pakiramdam. Unti-unti

nitong binabago ang dating ligtas na espasyo at ginagawang mabigat at tensyonado.

Diyan nagsisimula ang tinatawag na religious trauma — hindi laging pasigaw, kundi minsan ay isang paulit-ulit na pakiramdam na ang pagmamahal ay may kondisyon.

May ilan na nagsasabing ang pagsasabi ng “mahirap na katotohanan” ay anyo ng pagmamahal, at nauunawaan ko kung saan sila nanggagaling. Ngunit kung ang paraan ng pagmamahal ay nagmumukhang pagtanggi, hindi ito nakapagpapagaling. Sa halip, lalo nitong itinutulak palayo ang tao. Marami na tayong narinig na kuwento ng pagkakalayo ng magulang at anak. Hindi ito nagsisimula sa isang argumento lang; nabubuo ito sa paglipas ng panahon, kapag nararamdaman ng isang anak na kailangan muna niyang baguhin ang sarili bago siya tanggapin.

Mayroon ding mga tinig na nagpapaalala na maaaring magsama ang pananampalataya at kabutihan. Ang papel ng magulang ay magmahal, hindi manghusga. Maaaring hindi nito tapusin ang debate tungkol sa paniniwala, ngunit ipinapaalala nito ang isang payak na katotohanan: bago ang teolohiya, may relasyon. Bago ang doktrina, may pamilya, at dito unang nasusubok ang tunay na diwa ng paniniwala.

Hindi ito pag-atake sa relihiyon. Sa halip, usapin ito kung paano natin isinasabuhay ang relihiyon sa araw-araw. Sa maraming aral, kapwa umiiral ang biyaya at paghatol. Ang tanong ay alin ang mas pinipili nating pairalin sa loob ng ating tahanan. Kung biyaya ang nangingibabaw, may puwang para sa pag-uusap na walang takot. Ngunit kung paghatol ang namamayani, dahan-dahang nagsasara ang mga pinto.

Iniisip ko rin ang bigat ng mga salitang binibitiwan sa publiko. Kapag may pahayag na inilalabas sa ere, hindi lamang ito umaabot sa mga estranghero. Umaalingawngaw rin ito pabalik sa mga taong pinakamalapit sa atin. Sa ganitong paraan, ang isang deklarasyong pampubliko ay maaaring magmistulang pinal na hatol. At kapag ganito ang dating, mas lalong nagiging mahirap ang paghilom at pakikipag-ayos, lalo na kung ang isang usaping pampamilya ay nagiging permanenteng ulo ng balita.

Hindi ko inaangkin na alam ko ang buong kuwento ng kanilang buhay, sapagkat wala sa atin ang may ganung kakayahan. Gayunpaman, may isang bagay na malinaw. Walang paniniwala ang dapat magparamdam sa isang anak na siya’y napapalitan o madaling itakwil. Walang interpretasyon ng banal na kasulatan ang dapat mag-alis sa pangunahing tungkulin ng magulang na mag-aruga at magprotekta.

Kung ang pananampalataya ay nilalayong maglapit sa tao sa Diyos, hindi ito dapat magsimula sa paglayo sa sariling pamilya. Totoong hindi kailangang sumang-ayon ang pagmamahal sa bawat desisyon. Ngunit sa kabila ng hindi pagkakaunawaan, hindi rin dapat ito tuluyang nawawala kapag nagkakaiba ng paninindigan.