PUNTO DE BISTA ni BAMBI PURISIMA

SA panahon na patuloy ang hamon sa sektor ng kalusugan sa bansa, mahalaga ang bawat hakbang na magpapalakas sa pundasyon ng ating medical education at serbisyong pampubliko. Ang kamakailang groundbreaking ng College of Allied Health Sciences Building ng Pamantasan ng Lungsod ng Maynila (PLM), na pinangunahan ni Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr. kasama si Manila Mayor Francisco “Isko” Moreno Domagoso, ay hindi lamang simpleng seremonya—ito ay malinaw na mensahe ng pamumuhunan sa kinabukasan ng healthcare sa lungsod.

Ang limang-palapag na gusali, na itatayo mula sa lumang pasilidad ng Ospital ng Maynila Medical Center (OMMC), ay simbolo ng praktikal na paggamit ng umiiral na istruktura upang makalikha ng mas makabuluhang serbisyo. Sa halip na magpatayo ng panibagong gusali sa ibang lugar, pinili ang conversion at retrofitting—isang hakbang na maaaring mas mabilis at mas matipid, ngunit may malawak na epekto.

Hindi maikakaila ang kahalagahan ng pagkakaroon ng modernong classrooms, laboratories, simulation rooms at research facilities para sa mga kursong Medicine, Nursing, Medical Technology, Physical Therapy, Pharmaceutical Sciences at Radiologic Technology. Sa panahon ngayon, hindi sapat ang teorya; mahalaga ang hands-on training at exposure sa aktuwal na sitwasyon sa mga pampublikong ospital.

Dito pumapasok ang mas malaking larawan: ang ugnayan ng edukasyon at serbisyong medikal. Kapag ang isang unibersidad tulad ng PLM—na matagal nang kinikilala bilang isa sa mga pangunahing pampublikong pamantasan—ay napalakas ang kapasidad, hindi lamang estudyante ang makikinabang. Sa huli, ang komunidad ang tunay na tatanggap ng mas mahusay at mas handang healthcare professionals.

Dagdag pa rito ang P15 milyong tseke na iniabot ng Pangulo sa President Corazon C. Aquino General Hospital sa Baseco. Maliit man sa kabuuang pangangailangan ng sektor, malinaw itong pahiwatig na hindi lamang imprastruktura ang binibigyang pansin kundi pati ang agarang pangangailangan ng mga pampublikong ospital.

Ang pagbisita ng Pangulo sa Mammogram Room, MRI at CT Scan facilities, at maging sa Pediatric Ward ng OMMC, ay may simbolikong halaga rin. Sa isang banda, ito’y pagpapakita ng suporta. Sa kabilang banda, paalala rin ito na ang mga modernong kagamitan ay dapat sabayan ng sapat na tauhan, maayos na sistema, at tuloy-tuloy na pondo.

Sa huli, ang tunay na sukatan ng tagumpay ng proyektong ito ay hindi makikita sa mismong groundbreaking. Makikita ito kapag mas maraming batang Manileño ang nakapagtapos ng kursong medikal, kapag mas napabilis ang serbisyo sa mga ospital, at kapag mas kaunti ang pasyenteng napipilitang maghintay o magtiis dahil sa kakulangan ng pasilidad.

Ang pundasyon ay nailatag na. Ang susunod na hamon: tiyakin na ang mga pangako ay maisasakatuparan—hindi lamang sa papel, kundi sa aktuwal na serbisyo para sa taumbayan.

***

Sa gitna ng maraming usaping pambansa- ekonomiya, seguridad, politika – may isang tahimik nguni’t napakahalagang agenda na muling binigyang-diin sa Malacañang nitong Pebrero 11, 2026: ang kakulangan sa mga silid-aralan sa bansa.

Pinangunahan ni Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr. ang paglagda sa Memorandum of Agreement (MOA) sa pagitan ng Department of Education (DepEd) at mga pamahalaang panlalawigan para sa isang malawakang programa ng pagpapatayo ng mga classroom sa buong Pilipinas. Tinawag itong “Constructing Our Future” – isang pamagat na may bigat, dahil malinaw ang mensahe: ang kinabukasan ay itinatayo, hindi hinihintay.

Matagal nang problema ang kakulangan sa silid-aralan. Sa maraming pampublikong paaralan, lalo na sa malalayong probinsya, nagsisiksikan ang mga estudyante. May mga klase na naka-shift system, may ilan pang nag-aaral sa pansamantalang istruktura. Sa ganitong kalagayan, hindi lamang espasyo ang kulang—pati kalidad ng pagkatuto ang naaapektuhan.

Sa ilalim ng kasunduan, hahatiin ang responsibilidad ng pambansa at lokal na pamahalaan. Ang DepEd ang magtatakda ng mga prayoridad na paaralan, magbibigay ng standard design at teknikal na espesipikasyon, at magsasagawa ng pagsusuri at validation ng mga natapos na proyekto. Samantala, ang mga LGU ang mangangasiwa sa aktwal na konstruksyon, rehabilitasyon at implementasyon sa kani-kanilang nasasakupan, alinsunod sa itinakdang pambansang pamantayan.

Sa papel, malinaw ang estruktura. Ngunit sa aktwal, ang tunay na hamon ay nasa implementasyon. Hindi bago ang mga programa sa school building. Ilang administrasyon na ang naglaan ng pondo para rito. Ang tanong ngayon: magiging mas mabilis ba ang pagpapatupad dahil direktang kasama ang LGUs? Masisiguro ba ang transparency at kalidad?

Nakasaad sa kasunduan ang pagbabahagi ng pondo, regular na ulat sa pisikal at pinansyal na progreso, at paggamit ng key performance indicators para sa monitoring. Mahalaga ito. Dahil sa bawat silid-aralan na hindi natatapos sa oras, may daan-daang batang naghihintay.

Ang edukasyon ay hindi lamang tungkol sa kurikulum o digital transformation. Nagsisimula ito sa pinaka-basic: may maayos bang upuan? May bubong bang hindi tumutulo? May sapat bang liwanag at bentilasyon? Sa isang bansang madalas tamaan ng bagyo at lindol, mahalaga ring matiyak na ang mga itatayong gusali ay ligtas at matibay.

Kung magtatagumpay ang programang ito, hindi lamang ito dagdag na classroom count sa ulat ng DepEd. Ito ay dagdag na pagkakataon para sa isang batang Pilipino na matuto nang maayos, mangarap nang mas malaki, at makipagsabayan sa mundo.

Sa huli, ang tunay na sukatan ng “Constructing Our Future” ay hindi kung ilang MOA ang nalagdaan, kundi kung ilang silid-aralan ang aktwal na naitayo—at kung ilang buhay ang nabago dahil dito.

Dahil ang kinabukasan ng bansa ay hindi lamang nakasulat sa plano. Ito ay hinuhubog sa loob ng bawat silid-aralan.

***

Para sa inyong mga suhestyon, reaksyon at opinyon, sumulat o magmensahe sa bampurisima@yahoo.com.