P3.3-B HALAGA NG NAPINSALANG ISKUL SA LINDOL — DEPED

deped25

(NI KEVIN COLLANTES)

INIULAT nitong Martes ng Disaster Risk Reduction and Management Service (DRRMS) ng Department of Education (DepEd) na mahigit 1,000 paaralan na ang iniulat na napinsala ng magkakasunod na malalakas na lindol sa Mindanao noong Oktubre.

Batay sa pinakahuling datos ng DepEd-DRRMS, tinatayang aabutin ng P3.3 bilyon ang halaga ng mga may 1,047 na paaralan na napinsala ng lindol.

Nabatid na ang Soccsksargen region umano ang nakapagtala ng may pinakamaraming pinsala na umabot sa 670 schools, na sinundan naman ng Davao region na may 274 paaralan, Northern Mindanao na may 82 at BARMM na may 21 nasirang paaralan. Sinabi naman ng DepEd na mayroon na silang itinayong 757 temporary learning spaces (TLS) para sa mga estudyante ng 189 na eskwelahan sa Soccsksargen at Davao.

Kasalukuyan na rin umano silang nakikipag-ugnayan sa mga opisyal ng Department of Public Works and Highways (DPWH) para sa inspeksyon sa mga napinsalang paaralan.

 

Please follow and like us:
Read More

ISABELA NIYANIG NG 4.4 LINDOL

(NI KIKO CUETO)

NIYANIG ng magnitude 4.4 na lindol ang Isabela Lunes ng umaga.

Ayon sa Phivolcs, nangyari lindol ng alas-8:28 ng umaga.

Nasukat ang sentro nito 33 kilometero southeast ng Palanan town.

Ayon pa sa Phivolcs, tectonic ang ang origin ng lindol at may lalim na 14 kilometer.

Hindi naman inaasahan na magkakaroon ito ng mga aftershocks.

Madalas ang lindol sa Pilipinas dahil nakalinya ito sa tinatawag na Pacific Ring of Fire.

Nitong nagdaang buwan, niyanig ang Mindanao ng sunud-sunod na lindol na pumatay sa 23 tao at daan-daan ang sugatan.

 

Please follow and like us:
Read More

HIGIT 1K MANGGAGAWA NAWALAN NG TRABAHO SA LINDOL

DOLE12

(NI BONG PAULO)

KIDAPAWAN CITY – Nasa 1,012 katao ang nawalan ng trabaho sa Kidapawan City matapos  huminto ang operasiyon ng ilang mga establisiemento habang ang iba naman ay tuluyan nang nagsara dahil sa nasirang  mga gusali.

Ito ang sinabi ni Department of Labor and Employment o DOLE Regional Director Sisinio Cano sa pinakahuling datos na kanilang nakuha mula sa DOLE-North Cotabato.

Posible pa umanong madagdagan ito dahil ang nasabing datos ay karamihan mula sa Kidapawan at hindi pa nila nakukuha ang ibang detalye sa iba pang mga bayan na naapektuhan din ng lindol.

Karamihan sa mga nawalan ng trabaho ay ang mga empleyado ng malalaking malls.

Dahil dito, may programa umano ang SSS na unemployment insurance sa mga kawani na nawalan ng na maaring makakuha ng ayuda na hanggang dalawang buwan na sweldo na maibibigay.

Maliban dito ay nagdownload na rin ang DOLE 12 ng P2.3 milyung pondo para pansweldo sa mga maha-hire na manggagawa ng DOLE-North Cotabato.

 

Please follow and like us:
Read More

GUIUAN, EASTERN SAMAR NIYANIG NG 5.5. LINDOL

NIYANIG ng magnitude 5.1 na lindol ang bayan ng Guiuan sa Eastern Samar.

Naitala ang pagyanig ala 1:31 kanina, Biyernes, Nov. 8.

Ang epicenter ng lindol ay sa layong 3 kilometers Southwest ng Guiuan.

May lalim itong 3 kilometers at tectonic ang origin.

Naitala ang sumusunod na instrumental intesities:

Intensity IV: Borongan City, Eastern Samar
Intensity III: Palo Leyte, San Francisco Southern Leyte
Intensity II: Surigao City
Intensity I: Ormoc City, Gingoog City

Please follow and like us:
Read More

OFWs BIKTIMA NG LINDOL, AAYUDAHAN NG OWWA

(NI ROSE PULGAR)

MAKATATANGGAP ng tulong pinansyal ang lahat ng mga overseas Filipino workers (OFW’s) na naapektuhan ng lindol mula sa pamunuan ng Overseas Workers Welfare Administration (OWWA).

Ayon sa OWWA, ang ibibigay na tulong pinansyal ay bunsod ng napagkasuduan ng board para mapabilis at  maipang-ayuda sa mga kababayang OFWs na napinsala ang mga ari-arian dulot ng lindol.

Ang financial assistance ng OWWA ay makukuha ng mga aktibong miyembro nito.

Panawagan ng ahensya  na agad makipag- ugnayan  ang OWWA members  na OFW sa pinakamalapit na tanggapan o sangay ng OWWA.

Sinabi ng OWWA, mayroon silang itinalagang mga empleyado na mag-aasikaso sa mga OFW na magbibigay ng tulong pinansyal sa nabiktima ng lindol.

 

Please follow and like us:
Read More

MAGNITUDE 5.5 YUMANIG SA QUEZON

ISANG magnitude 5.5 na lindol ang yumanig sa lalawigan ng Quezon alas-4:52 Huwebes ng madaling-araw.

Ayon sa Phivolcs, ang episentro ng lindol ay sa layong 42 kilometro Hilagang-Silangan ng bayan ng Jomalig.

May lalim ang pagyanig na 7 kilometro at tectonic ang origin.

Naitala ang sumusunod na intensities:

Intensity IV – Guinayangan, Quezon
Intensity II – Marikina City; Navotas City; Quezon City
Intensity I- Muntinlupa City

Instrumental Intensities:
Intensity IV – Guinayangan, Quezon; Jose Panganiban, Camarines Norte
Intensity III – Pili, Camarines Sur; Mauban, Lopez and Mulanay, Quezon
Intensity II – Marikina City; Malolos City; Gumaca and Dolores, Quezon; Baler, Aurora
Intensity I – Iriga City; Malabon City; San Juan City; Quezon City; Pasig City; Guagua, Pampanga.
Talisay, Batangas; Palayan City

Samantala, marami ang nakaramdam ng pagyanig sa bahagi ng Makati, Pasay at Taguig.

Walang inaasahang pinsala sa ari-arian ngunit posible ang aftershocks ayon sa Phivolcs.

Please follow and like us:
Read More

DAGDAG-PONDO SA DEPED SA NASIRANG SCHOOL SA LINDOL

deped65

(NI DANG SAMSON-GARCIA)

LALONG napinsala ang pondo ng Department of Education (DepEd) para sa pagpapatayo ng mga school building bunsod ng pananalasa ng lindol sa Southern Mindanao.

Ito ang binigyang-diin ni Senador Ralph Recto kasabay ng pagsusulong na bigyan ng dagdag na pondo ang DepEd para sa pagsasaayos ng mga paaralan makaraang maiulat na nasa 500 silid-aralan at 700 school buildings ang nawasak.

Sinabi ni Recto na hindi dapat maging manhid ang Kongreso sa trahedya na nagsisilbing banta sa pag-aaral ng milyong kabataan.

Binigyang-diin ng senador na may responsibilidad ang Kongreso na dagdagan ang capital outlay funds ng DepEd dahil mandato ng gobyerno na magbigay ng ligtas na environment para sa pag-aaral.

“DepEd’s school building budget for 2020, as proposed by the DBM, is P20 billion, a steep drop from its P171.7 billion original request,” saad ni Recto.

“By DepEd’s validated count, public schools lack 64,795 classrooms. The amount the DBM endorsed is only good for 8,000 new classrooms,” dagdag ng senador.

Sinabi ni Recto na dapat ikunsidera ang pinsalang dinulot ng lindol.

“DepEd’s construction budget was already in a calamitous state before the earthquake struck. Kulang na nga ang pondo, lalo pang pinalala ng lindol,” diin nito.

Ipinaalala pa ni Recto na P1.6 bilyon lamang ang hinihiling ng ahensya na sa kanyang tingin ay kaya namang ibigay ng Kongreso.

Please follow and like us:
Read More

MINDANAO MINING PINATITIGIL SA PAGLINDOL

(NI ABBY MENDOZA)

PINATITIGIL ng isang mambabatas ang anumang uri ng mining activities sa Mindanao kasunod ng magkakasunod na lindol sa Mindanao.

Ayon kay Agusan del Norte Rep Lawrence Fortun hindi maitatanggi na may nakaambang panganib sa mga minero dala ng naganap na pagyanig.

“It would be prudent now for the authorities to suspend mining activities and conduct onsite inspections to ensure the safety of mineworkers. There are accounts showing that many of these mineworkers are not regular employees and thus deprived of benefits due to workers employed in a hazardous environment, not to mention that in certain areas, some workers are even children,” paliwanag ni Fortun.

Dagdag pa ni Fortun na una nang nag-abiso ang Phivolcs na maaaring may maganap pa na malakas na pagyanig dahil sa serye ng lindol kaya mainam na habang hindi pa nakukumpleto ang inspeksyon sa Mindanao ay itigil na muna ang pagmimina.

Si Fortun ang may akda ng House Resolution 125 na naghumihiling na magkaroon ng imbestigasyon sa epekto ng mining sa kalikasan, agriculture, public health, karapatan ng indigenous people at government revenues.

 

Please follow and like us:
Read More

PAANO PAGHAHANDAAN ANG LINDOL?

LINDOL10

Sa mga naganap na lindol kamakailan sa Mindanao, maraming buhay ang nawala at maraming tao ang nasaktan.

Tatlong lindol ang yumugyog nang husto sa lugar na ito. Ang una ay magnitude 6.3 noong Oktubre 16, sinundan ito ng magnitude 6.6 noong Oktubre 19 at ang pinakahuli ay nitong Oktubre 31 lamang na may lakas na 6.5 na lindol.

Sa sunud-sunod na pagtalang iyan ay hindi natin talaga dapat balewalain ang lindol. Katunayan ang epekto nito ay ang mas nakatatakot dahil nagpapatuloy ito at matagal na nararamdaman. Kasama na rito ang kakulangan ng sapat na tulong sa mga apektadong lugar at apektadong mga indibidwal.

Unang tinamaan dito ang Cotabato at iba pang karatig lugar sa Mindanao.

Ang serye ng lindol ay kumitil sa 14 katao, at 403 ang mga nasaktan. Maliban dito ay umabot sa 8,000 ang nawalan ng bahay. Naging dahilan din ito upang ang maraming tao ay manirahan muna sa 19 evacuation centers.

Sinasabi ng mga eksperto na ang Cotabato ay isang major source ng lindol na maaaring makaapekto sa mga katabing lugar na ito. May mga local faults din sa katabing lugar na nabanggit na maaaring magresulta sa mahihinang lindol.

Sa ganitong sitwasyon ay kailangang maging alerto ang bawat isa sa atin upang maging ligtas.

Ang lindol ay hindi natin masasabi kung kailan ito tatama at saang lugar ito maaaring tumama. Pero ang ganitong bagay ay dapat na paghandaan para ang epekto nito ay hindi maging malala.

Kaugnay nito, ito ang mga dapat nating tandaan:

Bago ang lindol

Ang pinakamahalaga rito ay ang maging handa at pagpaplano at dapat alam ito ng bawat miyembro ng pamilya at kasamahan.

– Sa anumang establisi­miyento, gusali o sa kabahayan ay importanteng may fire extinguisher, first aid kit, battery-powered na radyo, flashlight at extra batteries. Huwag ding kalimutan na dapat ay naka-charge ang batteries ng inyong mobile phones kahit pa ang ilang landline phones.

– Alam dapat ng bawat mi­yembro ng pamilya o ang mga nasa loob ng bahay, establisi­miyento, o gusali ang paggamit ng fire extinguisher, alam ang paghahanda at paggamit ng first aid kit, at kung saan kukunin ang mga ito.

– Alamin din dapat kung paano i-switch off ang gas ng LPG, tubig, at kuryente.

– Suriin ang mga linya ng kur­yente, tubig o gas kung ito ay may sira at agad na ayusin.

– Iwasang maglagay ng mabibigat na bagay sa ibabaw ng mga estante upang sa oras na may lindol ay hindi na ito makasakit pa.

– Maaaring i-secure ang mga estante, mga naglalakihang cabinets, cupboards at appliances at idikit o i-lock ito sa dingding o sa sahig upang maiwasang matumba.

– Dapat ay malaman ng lahat ang inyong earthquake plan.

Sa oras na nangyayari ang lindol

Ang kailangan ay maging kalmado. Kung alam nating matibay ang gusali, o bahay kung saan tayo ay nasa loob nito, mas maiging manatili rito at gawin ang tinatawag na “duck, cover and hold”.

– Kung kayo ay nasa labas ay manatili na lamang dito at umiwas sa lugar na malapit sa mga nagtataasang gusali, sa posibleng matumbahan ng linya ng kuryente at mas maiging magpunta sa open area.

– Kung nasa loob ng gusali o bahay, agad na humanap ng daan papalabas. Kapag hindi pa makalabas ay maghanap ng matibay na lamesa at pumuwesto sa ilalim nito at gamit ang mga kamay ay takpan ang inyong mga ulo.

– Tandaan ang predetermined outdoor meeting location ninyo mula sa inihandang emergency plan.

– Kung nasa wheelchair ay manatili lamang dito at mag­hanap ng ligtas na puwesto at i-cover ang ulo at leeg.

– Kung nasa kama ay manatili lamang dito o mas maiging sa ilalim nito at gamitin ang unan sa pagtakip sa ulo.

– Iwasang pumuwesto malapit sa babasaging bintana, shelves at iba pang mabibigat na bagay.

– Iwasang gumamit ng pos­poro, kandila o gasera dahil delikado ang mga ito sa linya ng gas na maaaring nasira na ng lindol.

– Maging maingat sa paggamit ng telepono dahil sa oras na may ganitong sakuna ay busy ang linya ng telepono para sa madaliang pagresponde ng mga awtoridad.

– Kung nasa loob ng sasak­yan, manatili lamang dito at pu­muwesto sa open area hanggang sa tumigil ang lindol. Maaari ring lumabas at siguraduhing ligtas pa rin ang titigilan. Huwag nang tangkain pang dumaan sa mga tulay, dahil maaaring may pinsala na ito ng lindol.

– Iwasang gumamit ng elevator dahil posibleng na-stuck na ito at sa halip ay hagdan na lamang ang gamitin.

– Kung nasa tabi ng bundok, agad na lumayo sa lugar na may matatarik na dalisdis. Kung maabutan ng pagguho ng lupa o landslide, manatili sa bahay at pumailalim sa matibay na lamesa o kama. Kung nasa loob ng sasakyan ay manatili lamang dito.

– Kung nasa tabi ng dagat ay umalis agad dito at magpunta sa matataas na lugar upang makaiwas sakaling may tsunami o seiche.

Matapos ang lindol

Manatili pa ring alerto at kalmado kahit pa sa katatapos na lindol.

– Maging alerto at handa pa rin sa aftershocks. Ang aftershocks ay maaaring mangyari sa loob lamang ng ilang minuto matapos ang mismong pagkalindol. Maaari ring mangyari ito matapos ang ilang araw, buwan.

– Itsek ang mga sarili dahil maaaring may injuries o pinsala na natamo mula sa lindol.

– Agaran ding itsek ang mi­yembro ng pamilya o mga kasamahan.

– Tumutok sa balita mula sa radyo at telebisyon at sumunod sa mga instruksyon ng mga awtoridad.

– Manatiling alerto pa rin at amuyin kung may pagsingaw mula sa gas lines o LPG. At kung may naaamoy ay dagliang buksan ang mga bintana at pinto saka agad na lumabas.

– Suriin ang mga appliances para sa pagkasira nito at agad na bunutin mula sa saksakan.

– Suriin ang mga senyales ng pagkasira ng istraktura lalo na sa mga pundasyon nito.

– Iwasang gumamit ng elevators sa paglabas mula sa gusali o bahay.

– Umiwas sa mga nasira o naapektuhang mga gusali ganoon din sa mga salamin.

– Magsuot ng boots o makakapal at matibay na sapatos kung maaari, para maiwasang masugatan ang mga paa papalabas ng bahay o gusali.

– Iwasan ang manatili sa dagat dahil baka ang lindol ay masundan ng tsunami o ‘seiche’.

– Ipagbigay-alam sa mga awtoridad kung may sunog, nasirang linya ng kuryente, tubig, o gas.

– Dalhin ang emergency survival kit.

– Bumalik lamang sa inyong mga gusali, o mga bahay kapag naideklara nang ligtas sa panganib.

Kung na-trap sa lindol

Kung na-trap sa lindol o nai­pit ng bumagsak na concrete debris, iwasang gumamit ng posporo, kandila o lighter. Takpan ang bibig gamit ang panyo o damit para makaiwas sa pagkahilo, o pagka-suffocate dala ng alikabok, singaw ng gas o anumang usok. Lumikha ng ingay gaya ng pagkatok sa dingding, tubo at iba pa na maaaring marinig ng iba at agad na mailigtas.

Iwasang sumigaw bilang paghingi ng tulong dahil sa pagbukas ng bibig ay maaa­ring makalanghap ng delikadong dami ng alikabok o amoy ng kemikal. Sumigaw lamang bilang last resort, o kung wala na talagang choice.

Please follow and like us:
Read More