PUNA ni JOEL O. AMONGO

SA isang demokratikong lipunan, ang batas ay dapat na pantay ang pagtingin sa lahat. Hindi ito dapat kumikiling sa may kapangyarihan o naninindak sa mga kritiko ng pamahalaan. Ngunit sa kasalukuyan, lumalakas ang tinig ng mga nagsasabing tila umiiral ang tinatawag na “selective justice”—isang sitwasyon kung saan ang pagpapatupad ng batas ay pinaghihinalaang mas mabigat laban sa mga nasa oposisyon at sa mga nagsisiwalat ng umano’y katiwalian.

Marami ang nagtatanong kung bakit tila mabilis ang pagkilos ng ilang ahensya kapag ang iniimbestigahan ay mga personalidad na matagal nang kritikal sa administrasyon. Samantala, ayon sa mga kritiko, may mga alegasyon laban sa ibang opisyal na tila matagal bago maaksyunan o hindi nabibigyan ng kaparehong antas ng atensyon. Dahil dito, lumalalim ang pagdududa ng publiko sa pagiging patas ng sistema.

Hindi maikakaila na mahalagang papanagutin ang sinomang lumalabag sa batas. Ngunit ang pananagutan ay dapat nakabatay sa ebidensya at hindi sa kulay ng pulitika. Kapag nagmumukhang pinipili lamang kung sino ang uusigin, nawawala ang tiwala ng mamamayan sa mismong institusyong inaasahang magiging tagapangalaga ng hustisya.

Mas tumitindi ang usapin kapag ang mga nahaharap sa mga kaso ay yaong mga naging matapang sa pagbubunyag ng mga isyung may kinalaman sa paggamit ng pondo ng bayan at iba pang kontrobersiyang pampamahalaan. Para sa kanilang mga tagasuporta, ang mga hakbang laban sa kanila ay maaaring magdulot ng pangamba sa iba pang nais magsalita laban sa mga posibleng katiwalian.

Sa kabilang banda, may mga nagsasabing ang lahat ng inihaing kaso ay dumaraan sa tamang proseso at walang sinoman ang dapat ituring na hindi maaaring usigin. Ang pananaw na ito ay nagpapaalala na ang pagiging kritiko ng pamahalaan ay hindi awtomatikong nagiging panangga laban sa pananagutan kung may sapat na batayan ang mga reklamo.

Gayunman, ang tunay na hamon ay hindi lamang ang pagsasampa ng kaso kundi ang pagpapakita ng pare-parehong pamantayan sa pagpapatupad ng batas. Kung ang isang uri ng alegasyon ay mabilis na iniimbestigahan laban sa isang panig, dapat ganoon din ang sigasig kapag ang mga akusado ay kaalyado ng administrasyon. Dito nasusukat ang kredibilidad ng sistema.

Sa kasaysayan ng Pilipinas, ilang administrasyon na ang naharap sa kaparehong akusasyon. Paulit-ulit na lumilitaw ang usapin ng paggamit umano sa mga institusyon ng gobyerno laban sa mga kalaban sa pulitika. Dahil dito, lalo lamang tumitibay ang panawagan para sa mas malayang hudikatura at mga institusyong hindi naiimpluwensiyahan ng sinomang nasa poder.

Ang masaklap, kapag lumalaganap ang persepsyon ng “selective justice,” hindi lamang ang mga politiko ang naaapektuhan. Ang ordinaryong mamamayan ang higit na nawawalan ng kumpiyansa na makakamit niya ang patas na pagtrato sa ilalim ng batas. Ang hustisyang pinagdududahan ay hustisyang unti-unting nawawalan ng saysay.

Ang tunay na lakas ng isang administrasyon ay hindi nasusukat sa dami ng mga kasong naisasampa laban sa mga kritiko nito. Mas mahalagang mapatunayan nitong kaya nitong pairalin ang batas nang walang kinikilingan, walang pinoprotektahan, at walang pinipiling usigin. Sa ganitong paraan lamang maipakikita na ang hustisya ay hindi kasangkapan ng pulitika kundi sandigan ng demokrasya.

Sa huli, ang panawagan ng maraming sektor ay simple lamang: Pantay na batas para sa lahat. Kung may nagkasala, papanagutin. Kung may inosente, ipagtanggol. Ngunit ang bawat hakbang ng pamahalaan ay dapat magpatunay na ang hustisya ay hindi nakabatay sa kulay ng partido o sa posisyon sa pulitika. Sapagkat kapag ang batas ay nakita bilang pumipili lamang ng target, ang pinakamalaking talo ay hindi ang oposisyon o ang administrasyon—kundi ang sambayanang Pilipino na naghahangad ng tunay at patas na katarungan.

oOo

Para sa suhestiyon at reaksyon mag-email sa operarioj45@gmail.com.SA isang demokratikong lipunan, ang batas ay dapat na pantay ang pagtingin sa lahat. Hindi ito dapat kumikiling sa may kapangyarihan o naninindak sa mga kritiko ng pamahalaan. Ngunit sa kasalukuyan, lumalakas ang tinig ng mga nagsasabing tila umiiral ang tinatawag na “selective justice”—isang sitwasyon kung saan ang pagpapatupad ng batas ay pinaghihinalaang mas mabigat laban sa mga nasa oposisyon at sa mga nagsisiwalat ng umano’y katiwalian.

Marami ang nagtatanong kung bakit tila mabilis ang pagkilos ng ilang ahensya kapag ang iniimbestigahan ay mga personalidad na matagal nang kritikal sa administrasyon. Samantala, ayon sa mga kritiko, may mga alegasyon laban sa ibang opisyal na tila matagal bago maaksyunan o hindi nabibigyan ng kaparehong antas ng atensyon. Dahil dito, lumalalim ang pagdududa ng publiko sa pagiging patas ng sistema.

Hindi maikakaila na mahalagang papanagutin ang sinomang lumalabag sa batas. Ngunit ang pananagutan ay dapat nakabatay sa ebidensya at hindi sa kulay ng pulitika. Kapag nagmumukhang pinipili lamang kung sino ang uusigin, nawawala ang tiwala ng mamamayan sa mismong institusyong inaasahang magiging tagapangalaga ng hustisya.

Mas tumitindi ang usapin kapag ang mga nahaharap sa mga kaso ay yaong mga naging matapang sa pagbubunyag ng mga isyung may kinalaman sa paggamit ng pondo ng bayan at iba pang kontrobersiyang pampamahalaan. Para sa kanilang mga tagasuporta, ang mga hakbang laban sa kanila ay maaaring magdulot ng pangamba sa iba pang nais magsalita laban sa mga posibleng katiwalian.

Sa kabilang banda, may mga nagsasabing ang lahat ng inihaing kaso ay dumaraan sa tamang proseso at walang sinoman ang dapat ituring na hindi maaaring usigin. Ang pananaw na ito ay nagpapaalala na ang pagiging kritiko ng pamahalaan ay hindi awtomatikong nagiging panangga laban sa pananagutan kung may sapat na batayan ang mga reklamo.

Gayunman, ang tunay na hamon ay hindi lamang ang pagsasampa ng kaso kundi ang pagpapakita ng pare-parehong pamantayan sa pagpapatupad ng batas. Kung ang isang uri ng alegasyon ay mabilis na iniimbestigahan laban sa isang panig, dapat ganoon din ang sigasig kapag ang mga akusado ay kaalyado ng administrasyon. Dito nasusukat ang kredibilidad ng sistema.

Sa kasaysayan ng Pilipinas, ilang administrasyon na ang naharap sa kaparehong akusasyon. Paulit-ulit na lumilitaw ang usapin ng paggamit umano sa mga institusyon ng gobyerno laban sa mga kalaban sa pulitika. Dahil dito, lalo lamang tumitibay ang panawagan para sa mas malayang hudikatura at mga institusyong hindi naiimpluwensiyahan ng sinomang nasa poder.

Ang masaklap, kapag lumalaganap ang persepsyon ng “selective justice,” hindi lamang ang mga politiko ang naaapektuhan. Ang ordinaryong mamamayan ang higit na nawawalan ng kumpiyansa na makakamit niya ang patas na pagtrato sa ilalim ng batas. Ang hustisyang pinagdududahan ay hustisyang unti-unting nawawalan ng saysay.

Ang tunay na lakas ng isang administrasyon ay hindi nasusukat sa dami ng mga kasong naisasampa laban sa mga kritiko nito. Mas mahalagang mapatunayan nitong kaya nitong pairalin ang batas nang walang kinikilingan, walang pinoprotektahan, at walang pinipiling usigin. Sa ganitong paraan lamang maipakikita na ang hustisya ay hindi kasangkapan ng pulitika kundi sandigan ng demokrasya.

Sa huli, ang panawagan ng maraming sektor ay simple lamang: Pantay na batas para sa lahat. Kung may nagkasala, papanagutin. Kung may inosente, ipagtanggol. Ngunit ang bawat hakbang ng pamahalaan ay dapat magpatunay na ang hustisya ay hindi nakabatay sa kulay ng partido o sa posisyon sa pulitika. Sapagkat kapag ang batas ay nakita bilang pumipili lamang ng target, ang pinakamalaking talo ay hindi ang oposisyon o ang administrasyon—kundi ang sambayanang Pilipino na naghahangad ng tunay at patas na katarungan.

oOo

Para sa suhestiyon at reaksyon mag-email sa operarioj45@gmail.com.