UMANI ng positibong reaksyon sa mababa at mataas na Kapulungan ng Kongreso ang pagtindig ni Pangulong Rodrigo Duterte laban sa China nang manawagan hinggil sa pagkapanalo ng Pilipinas sa arbitrary ruling sa pinagtatalunang isla sa West Philippine sea.

Sa pahayag, sinabi ni Senador Panfilo Lacson na kapuri-puri ngayon ang posisyon ni Pangulong Duterte matapos nitong igiiit ang ating soberenya sa pinagtatalunang isla sa WPS sa harap ng United Nations.

“‘Alipin’ no more! Hearing the President invoke the Award before the UN General Assembly while firmly rejecting any attempt to undermine it should now erase doubts on where he stands regarding the West Philippine Sea issue,” ayon kay Lacson.

Sinabi ni Lacson na dapat ipagmalaki ng lahat ang kumpirmasyon ni Pangulong Duterte sa ating posisyon laban sa China na umangkin sa maliliit na isla sa Spratly Islands na nasa loob ng exclusive economic zone (EEZ) ng Pilipinas.

“Filipinos from both sides of the political aisle should feel proud hearing the President express his strong and unequivocal position on the WPS issue,” ayon kay Lacson.

Aniya, dapat mabura ang lahat ng pag-aalinlangan kung saan tayo nakatindig sa isyu.

Pero, aniya, dapat narinig ito ng China.

“More importantly, I hope that China heard the President’s message loud and clear,” giit ni Lacson.

Sa Kamara, sinabi ni House committee on national defense and security vice chairman Ruffy Biazon, umiskor hindi lamang sa sambayanang Filipino kundi sa buong mundo si Duterte nang igiit nito ang karapatan ng Pilipinas sa WPS.

“I am particularly pleased that President Rodrigo Duterte, in his message before the UN General Assembly, asserted the Philippines’ sovereign rights as acknowledged by the community of nations through the Arbitral Ruling that negated China’s claims and upheld the Philippines’ rights in the West Philippine Sea/South China Sea,” ani Biazon.

Magugunita na noong Hulyo 16, 2016 iginawad ng UN ang desisyon na nagsasabing pag-aari ng Pilipinas ang mga teritoryong inaangkin ng China sa South China Sea.

Gayunpaman, hindi ito kinilala ng China at patuloy ang kanilang aktibidad sa loob ng teritoryo ng Pilipinas kung saan 8 reef na umano ang kanilang sinakop at ilan sa mga ito ay tinayuan nila ng kanilang military facilities.

Ayon sa mambabatas, pinatatag ni Duterte ang karapatan ng Pilipinas sa WPS at ipinaalam nito sa buong mundo ang kanyang intensyon na gamitin ang karapatan sa nasabing teritoryo.

TAGUMPAY NG PILIPINAS

Nauna rito, tinukoy ni Pangulong Duterte ang tagumpay ng Pilipinas laban sa China sa agawan ng teritoryo sa South China Sea.

Sa kanyang talumpati sa United Nations General Assembly, sinabi ng Pangulo na hindi pinapayagan at hindi tinatanggap ng Pilipinas ang anomang pagtatangka na sisira sa July 2016 ruling ng Permanent Court of Arbitration in The Hague.

“The award is now part of international law, beyond compromise and beyond the reach of passing governments to dilute, diminish or abandon,” ayon kay Pangulong Duterte.

Aniya, ang commitment ng Pilipinas sa pinag-aagawang teritoryo sa South China Sea ay laging nakasalig sa United Nations Convention on the Law of the Sea at sa 2016 ruling ng Permanent Court of Arbitration sa the Netherlands.

Matatandaang, ilang ulit nang hindi kinilala ng China ang 2016 ruling ng arbitral tribunal.

Sa kabilang dako, pinasalamatan din ng Chief Executive ang iba pang mga bansa na sumusuporta sa arbitral victory ng Pilipinas.

“We welcome the increasing number of states that have come in support of the award and what it stands for — the triumph of reason over rashness, of law over disorder, of amity over ambition. This — as it should — is the majesty of the law,” dagdag ng pangulo.

Sa ulat, noong nakaraang linggo ay ipinaalam ng mga bansang France, Germany at United Kingdom sa UN na hindi nila tinatanggap ang “historic rights” ng China sa South China Sea.

Sa note verbale na isinumite ng permanent mission ng UK sa UN sa New York, ini-refer ng European states sa arbitral ruling taong 2016 na pinaninindigan nito ang pag-angkin ng Pilipinas base sa UN Convention on the Law of the Sea.

“France, Germany and the United Kingdom also highlight that claims with regard to the exercise of ‘historic rights’ over the South China Sea waters do not comply with international law and

UNCLOS provisions and recall that the arbitral award in the Philippines v. China case dating to 12 July 2016 clearly confirms this point,” ang nakasaad sa note verbale.

Ang note verbale ay inihain, araw ng Miyerkoles sa New York (Huwebes sa Maynila).

Hiniling naman ng UK mission sa UN na ipakalat ang note verbale “to all States Parties to UNCLOS and all Member States of the United Nations.”

Ayon kay Pangulong Duterte “geopolitical tensions continued to rise despite the COVID-19 pandemic.”

Nagpahayag din ito ng pangangailangan para sa “de-escalation of tension” lalo pa’t may maliliit na bansa ang hindi kayang makipagkumpitensiya.

Aniya pa, “one could only imagine and be aghast at the terrible toll on human life and property that shall be inflicted if the ‘word war’ [deteriorated] into a real war of nuclear weapons and missiles.”

Ito ang unang pagkakataon na nagtalumpati ang pangulo sa UN. (ESTONG REYES/BERNARD TAGUINOD/CHRISTIAN DALE)