TARGET COLUMN NI KA REX CAYANONG

MATAGAL nang problema ang kalagayan ng Maharlika Highway sa Quezon at mga karatig na lugar.

Para sa mga motorista, biyahero at negosyanteng araw-araw umaasa rito, hindi na sapat ang paulit-ulit na pansamantalang pagkukumpuni.

Kaya mahalagang mabigyan ng seryosong pansin ang panawagan ni Quezon 4th District Rep. Atty. Mike Tan para sa sapat na pondo sa rehabilitasyon ng pangunahing lansangan.

Sa isang budget deliberation, kinuwestiyon ni Tan kung bakit hindi pa nasisimulan ang nakalaang rehabilitation work para sa 2026.

Hindi ito simpleng usapin ng isang distrito lamang. Ang Maharlika Highway ay mahalagang daanan ng mga tao at produkto patungo sa Bicol at iba pang bahagi ng bansa.

Kaya kung may problema sa kalsada, ang epekto nito ay hindi lamang nararamdaman ng mga residente. Damay ang mga motorista, commuter, magsasaka, negosyante at mga nagbibiyahe ng pangunahing produkto.

Mismong si DPWH Secretary Vince Dizon ang nagpahayag na kailangang baguhin ang sistema ng “tingi-tinging” pagpopondo sa mga proyekto upang maiwasan ang paulit-ulit na pagkaantala.

Ito ang isang punto na dapat seryosong pagtuunan: mas mabuting pag-isahin ang sapat na pondo at tapusin nang maayos ang isang proyekto kaysa paulit-ulit itong paglaanan ng maliit na halaga na nauuwi sa pagkaantala.

Kung may nakalaang malaking pondo para sa 2027 rehabilitation, dapat tiyaking sapat ito, maayos ang procurement at malinaw ang timeline hanggang sa aktuwal na pagkumpleto ng proyekto. Mahalaga rin ang iba pang imprastraktura gaya ng Gumaca Bypass Road at Lopez Viaduct, lalo na sa mga lugar na nakararanas ng pagbaha at nagiging panganib sa mga motorista.

Sa puntong ito, hindi lamang laki ng budget ang dapat bantayan. Dapat ding tiyakin na ang bawat pisong inilaan ay mabilis, maayos at transparent na nagagamit para sa proyektong pinondohan.

Makatuwiran din ang pagtutulak ni Tan para sa mas maayos na budget restructuring kung ang layunin nito ay mailipat ang pondo mula sa hindi agarang pangangailangan patungo sa mga proyektong kailangang tapusin. Ang ganitong usapin ay dapat nakabatay sa malinaw na datos at public accountability.

Hindi naman dapat maging kompetisyon ang mga proyekto ng bawat distrito. Ang mahalaga ay maayos na pagtukoy sa mga kalsada at tulay na may pinakamalaking epekto sa kaligtasan at ekonomiya ng mga mamamayan.

Masasabi nga na ang hinihingi ng mga motorista ay simple: kalsadang ligtas, matibay at hindi kailangang paulit-ulit na kumpunihin. At ang tunay na sukatan ng budget ay hindi kung gaano kalaki ang inilaan, kundi kung natapos at napakinabangan nang maayos.

Kung ang problema ay matagal nang alam, panahon nang tapusin ito sa isang maayos at pangmatagalang programa. Ang Maharlika Highway ay hindi dapat manatiling proyekto na “tingi-tingi” ang pondo at “paulit-ulit” ang problema.