PUNA ni JOEL O. AMONGO

ISANG janitor ng Young Achievers’ School of Caloocan, Incorporated (YASCI) sa Barangay 171, Bagumbong, Caloocan City ang lumapit sa Saksi Ngayon Newspaper upang ireklamo ang umano’y hindi makatarungang pagtanggal sa kanya sa trabaho, kasabay ng mga alegasyon hinggil sa mahahabang oras ng pagtatrabaho at kawalan ng mga benepisyong nararapat sa isang manggagawa.

Batay sa sulat-reklamo ni Ryan Nallica Limqueco, 39-anyos at residente ng Caloocan City, tinanggal siya sa kanyang posisyon bilang janitor noong Setyembre 3, 2026. Sa halip na basta na lamang palampasin ang nangyari, nagpasya siyang ilapit sa pahayagan ang kanyang hinaing upang maiparating sa publiko ang kanyang panig at mabigyang-pansin ang kanyang mga reklamo.

Ayon sa kanyang salaysay, nagsimula siyang magtrabaho bilang janitor sa naturang paaralan noong Nobyembre 22, 2024. Mula noon, naging bahagi na ng kanyang araw-araw na gawain ang paglilinis at pagpapanatili ng kaayusan ng kapaligiran ng paaralan, isang trabahong mahalaga upang matiyak ang kalinisan at kaayusan ng lugar na ginagamit ng mga mag-aaral at kawani.

Ngunit higit na dapat pagtuunan ng pansin ang iniulat niyang iskedyul ng trabaho. Ayon kay Limqueco, pumapasok siya araw-araw mula alas-9 ng umaga hanggang alas-9 ng gabi, katumbas ng 12 oras na pananatili sa trabaho. Sa kabila ng mahabang oras na ito, sinabi niyang tumatanggap lamang siya ng sahod na P416 kada araw.

Kung pagbabatayan ang kanyang reklamo, nararapat na masusing suriin kung ang aktuwal niyang oras ng trabaho, paraan ng pagbabayad ng sahod, at iba pang kondisyon sa paggawa ay naaayon sa umiiral na batas paggawa sa bansa. Hindi sapat na tingnan lamang ang halagang ibinibigay sa isang manggagawa; mahalaga ring alamin kung tama ang pagkukuwenta sa kanyang sahod at kung nasusunod ang mga karapatang itinakda ng batas.

Isa sa pinakamabigat na alegasyon ni Limqueco ang umano’y hindi niya pagtanggap ng overtime pay sa kabila ng 12 oras na iskedyul na kanyang iniulat. Sa ilalim ng Philippine Labor Code, ang karaniwang oras ng trabaho ay walong oras sa isang araw, at ang kwalipikadong trabahong lampas dito ay karaniwang dapat bayaran ng karagdagang sahod. Gayunman, kailangang matukoy ang aktuwal na oras ng paggawa, mga pahinga, at iba pang naaangkop na kondisyon upang makuwenta nang tama ang anomang posibleng pagkakautang.

Inireklamo rin niya ang umano’y kawalan ng holiday pay at iba pang benepisyong itinatadhana ng batas. Mahalaga ang mga benepisyong ito sapagkat hindi lamang sila dagdag na kabayaran, kundi bahagi ng mga proteksiyong inilaan upang mapangalagaan ang kapakanan ng mga manggagawa. Nakabatay naman sa uri ng holiday, katayuan ng empleyado, iskedyul ng trabaho, at iba pang legal na kondisyon ang pagiging karapat-dapat sa ilang benepisyo.

Sa ganitong usapin, nararapat lamang na mabigyan ng pagkakataong maipaliwanag ng pamunuan ng YASCI ang panig nito hinggil sa mga paratang. Dapat ding malinawan kung ano ang naging batayan ng pagtanggal kay Limqueco noong Setyembre 3, 2026, kung nabigyan siya ng kaukulang abiso at pagkakataong sumagot, at kung nasunod ang mga prosesong hinihingi ng batas. Sa ngayon, ang mga pahayag na nakasaad sa reklamo ay dapat ituring na mga alegasyong nangangailangan ng beripikasyon.

Hindi rin dapat balewalain ang usapin ng seguridad sa trabaho. Ang bawat manggagawa, anoman ang kanyang posisyon, ay may karapatang tratuhin nang makatarungan at makatanggap ng kabayarang naaayon sa batas. Kung may paglabag man sa mga pamantayan sa paggawa, mahalagang magkaroon ng wastong pagsusuri at pananagutan sa pamamagitan ng mga kinauukulang ahensiya, kabilang ang Department of Labor and Employment (DOLE).

Sa huli, ang reklamo ni Limqueco ay paalala na ang karapatan sa paggawa ay hindi dapat nakasalalay sa taas o baba ng posisyon sa isang institusyon. Ang isang janitor ay manggagawang may dignidad, pangangailangan, at mga karapatang dapat igalang. Nararapat na masuri nang patas ang kanyang mga alegasyon, marinig ang panig ng paaralan, at matukoy ng mga kinauukulan kung may paglabag sa batas. Sa isang lipunang kumikilala sa halaga ng marangal na paggawa, ang hustisya ay dapat manaig batay sa ebidensiya, hindi sa katayuan ng isang tao sa trabaho.

Sinikap ng PUNA na makuha ang panig ng pamunuan ng YASCI subalit wala tayong nakuhang kontak sa kanila, maaaring pa tayong tawagan o i-text sa cell# 0977-751-1840.

oOo

Para sa suhestiyon at reaksyon maaari mag-email sa operarioj45@gmail.com.