On the Level ni JUNEX DORONIO

HINDI dapat maging normal sa isang bansang may batas ang eksenang isang grupo ng mga pulis ang umano’y nananakot o umaabuso sa mga tauhan ng ibang ahensiya na nagsasagawa ng lehitimong operasyon.

Ito ang masakit na tanong na iniwan ng standoff sa pagitan ng ilang tauhan ng PNP-Highway Patrol Group at Bureau of Customs: Sino ang nagpapatupad ng batas, at sino ang lumalabag dito?

Kung ang Customs personnel ay may lehitimong mission order at gumaganap ng tungkulin laban sa smuggling, walang dahilan upang tratuhin sila na parang mga kriminal. Ang kanilang uniporme ay hindi dapat maging target ng pananakot. Ang kanilang mandato ay hindi dapat yurakan ng sinomang may mas malaking baril o mas mataas na kumpiyansa sa kapangyarihan.

At dito pumapasok ang tindig ni Customs Commissioner Ariel Nepomuceno.

Hindi siya dapat manahimik kung ang kanyang mga tauhan ay inabuso habang ginagawa ang kanilang trabaho. Hindi dapat maging kultura sa gobyerno ang “palampasin na lang” dahil kapwa ahensiya ang sangkot.

Hindi ito simpleng away ng Customs at HPG. Mas malalim ang usapin: Hanggang saan maaaring gamitin ng isang law enforcement agency ang kapangyarihan nito laban sa kapwa tagapagpatupad ng batas?

Kung may alegasyon ng panghihimasok, sapilitang paghahalughog, pagbabanta o pag-agaw ng armas, hindi ito dapat tabunan ng palusot na nagkaroon lamang ng hindi pagkakaunawaan. Ang ganitong mga alegasyon ay kailangang imbestigahan nang patas, mabilis at walang kinikilingan.

Hindi rin dapat baligtarin ang sitwasyon.

Kung may pagkukulang ang Customs personnel, may tamang proseso para rito. May reklamo. May imbestigasyon. May due process. Hindi kasama sa proseso ang pananakot o umano’y paggamit ng puwersa.

Ganoon din ang HPG. Kung mapatutunayang may mga tauhang lumampas sa kanilang awtoridad, dapat silang managot anoman ang kanilang ranggo.

Ito ang tunay na pagsubok sa professionalism ng kapulisan.

Hindi sapat ang pagiging pulis upang maging tama. Hindi rin sapat ang pagiging Customs officer upang maging tama. Parehong saklaw ng batas ang dalawang panig.

Kaya ang desisyon ng BOC na magsampa ng reklamo ay hindi dapat tingnan bilang pakikipag-away sa PNP. Isa itong panawagan para sa accountability.

At kung talagang naniniwala ang gobyerno sa rule of law, dapat itong suportahan.

Hindi maaaring ang mga lumalaban sa smuggling ang matakot habang ginagawa ang kanilang tungkulin. Hindi maaaring ang mga nagbabantay sa hangganan ng bansa ang ma-intimidate ng kapwa unipormadong kawani.

Sa ilalim ng batas, walang “mas makapangyarihang” uniporme.

May pananagutan.

May proseso.

At may hangganan ang kapangyarihan.

Kung mapatutunayang nagkaroon ng abuso, dapat may managot. Hindi dahil Customs ang biktima at HPG ang kabilang panig, kundi dahil walang puwang ang abuso sa isang pamahalaang sinasabing naglilingkod sa mamamayan.

Sa puntong ito, tama lamang na hindi umatras si Nepomuceno.

Ang laban kontra smuggling ay nangangailangan ng tapang. Ngunit ang mas mahalaga, nangangailangan ito ng institusyong hindi natatakot manindigan kapag ang sariling mga tauhan nito ang inaabuso.

Ang batas ay batas—kahit sino pa ang may hawak ng badge.