On the Level ni JUNEX DORONIO

SA anomang institusyon ng pamahalaan, hindi sapat ang maganda at makulay na programa.

Hindi rin sapat ang malalaking numero ng operasyon at mga press release. Ang tunay na sukatan ng reporma ay kung may pananagutan ba ang mga lumalabag—at kung ang batas ay pantay na naipatutupad sa lahat.

Ito ang hamon na patuloy na kinahaharap ng Bureau of Customs (BOC) sa ilalim ng kasalukuyang pamumuno ni Commissioner Ariel F. Nepomuceno.

Sa nakalipas na taon, nakapagtala ang bureau ng mahigit P80 bilyong halaga ng mga nasabat na smuggled at illicit goods, kabilang ang mga produktong agrikultural.

Malaking halaga ito na nagpapakita ng lawak ng operasyon ng mga grupong nagtatangkang umiwas sa batas at sa pagbabayad ng tamang buwis at duties.

Ngunit sa bawat seizure, isang mahalagang tanong ang dapat laging kasunod: Sino ang mananagot?

Hindi dapat nagtatapos ang trabaho sa pagkumpiska ng kontrabando. Ang seizure ay simula pa lamang ng proseso.

Kailangang matukoy kung sino ang nasa likod ng shipment, sino ang nag-utos, sino ang nagpondo, sino ang tumulong sa pagpasok ng kontrabando at, kung may ebidensya, sino sa loob o labas ng ahensya ang sangkot.

Dito nagiging mahalaga ang accountability.

Kung ang mga kontrabando ay nasasabat ngunit paulit-ulit namang nakalulusot ang parehong uri ng produkto, dapat siyasatin kung saan nagkaroon ng butas sa sistema.

Kung may mga importer o broker na paulit-ulit na nasasangkot sa paglabag, dapat magkaroon ng masusing pagsusuri sa kanilang mga transaksyon.

At kung may kawani ng pamahalaan na mapatutunayang tumanggap ng suhol o tumulong sa smuggling, hindi dapat magkaroon ng special treatment.

Walang puwang ang padrino sa isang serbisyong publiko na ang pangunahing tungkulin ay protektahan ang kaban ng bayan at ang ekonomiya.

Mahalaga rin ang transparency. Kailangang malaman ng publiko kung ano ang nangyari sa mga nakumpiskang produkto, ano ang naging resulta ng mga kaso at kung sino ang naparusahan matapos mapatunayan ang pananagutan.

Hindi dapat maging trophy lamang ang isang seizure. Ang tunay na tagumpay ay kapag ang operasyon ay humantong sa matagumpay na prosecution, forfeiture, at pagkakapanagot ng mga responsable.

May malaking papel ang Customs sa proteksyon ng lokal na industriya, magsasaka, negosyo at mamamayan.

Kapag nakapapasok ang smuggled goods, hindi lamang gobyerno ang nawawalan ng kita. Maaari ring maapektuhan ang mga lokal na producer na sumusunod sa batas at nagbabayad ng tamang buwis.

Kaya ang laban kontra smuggling ay hindi lamang laban ng Customs. Ito ay laban para sa patas na kompetisyon, proteksyon sa kabuhayan at integridad ng pamahalaan.

Sa huli, simple lamang ang prinsipyo: Ang reporma ay hindi nasusukat sa dami ng nahuli. Nasusukat ito sa dami ng napapanagot.

At sa Customs, ang accountability ay hindi dapat slogan. Dapat itong maging kultura.